معیارهای انتخاب سنگ ساختمانی

نوشته شده در : 1396/3/10 11:48 (282 نمایش)

 

سنگ، یکی از مصالح اصلی در ساخت‌وساز است که در اکثر کارهای عمرانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سنگ ساختمان

سنگ جسمی است طبیعی که از اجتماع یک یا چند کانی تشکیل شده است. مهم‌ترین موارد استفاده سنگ را می‌توان به شرح زیر گروه‌بندی کرد:

1) سنگ‌هایی که برای مصارف تزئینی و نمای ساختمان استفاده می‌شوند.

2) سنگ‌هایی که به شکل بلوک در ساختمان‌سازی، سدها، باراندازها، دیوارهای جان‌پناه و از این قبیل استفاده می‌شوند.

3) سنگ‌هایی که برای سنگ‌فرش، کف و سقف ساختمان‌ها استفاده می‌شوند.

 

 

معیارهای انتخاب سنگ

 

 

عوامل مؤثر برای انتخاب سنگ ساختمانی

در ابتدای طرح باید کاربرد مورد نظر مشخص باشد و سایر عوامل با توجه به آن تعیین شوند. به طور کلی عوامل مهم در انتخاب سنگ ساختمانی مناسب عبارت‌اند از: قیمت، رنگ، دوام و مشخصات فنی.

دوام

دوام یک سنگ ساختمانی، پایداری آن در مقابل تهاجم شیمیایی و عوامل هوازدگی است. متأسفانه دوام سنگ که باید مهم‌ترین عامل در انتخاب سنگ باشد، اغلب مورد توجه قرار نمی‌گیرد. بسیاری از ساختمان‌های گران‌قیمت وجود دارند که در انتخاب سنگ آن‌ها به این موضوع توجه نشده و از این ناحیه متضرر شده ­اند. از عوامل طبیعی که بر روی این موضوع اثر می‌گذارند، ساخت، بافت و ترکیب کانی‌شناسی را می‌توان نام برد. موقعیت نصب سنگ در ساختمان و کاربرد آن نیز عامل دیگری است که بر روی دوام سنگ مؤثر است. علاوه بر این، شرایط آب‌وهوایی نیز بسیار مهم است. در آب‌وهوای گرم و مرطوب، هوازدگی شیمیایی و در آب‌وهوای سرد و خشک، هوازدگی فیزیکی مؤثرتر است.

 

ساخت:

وجود هر ضعفی در ساختار سنگ، اثر تهاجم عوامل هوازدگی را سرعت می‌بخشد. بنابراین، سطوح درزه‌ها، سطوح لایه‌بندی، سطوح گسل یا هر نوع شکاف ناشی از گسل یا چین‌خوردگی )شامل ترک‌های برشی( همگی شرایط مناسب برای تأثیر عوامل هوازدگی و یخبندان به وجود می‌آورند.

 

بافت:

سنگ ممکن است دارای دانه‌های هم‌اندازه از نوع درشت‌دانه یا ریزدانه، یا دارای بافت پرفیری )دانه‌های نامساوی( باشد. سنگ‌های درشت دانه زودتر از سنگ‌های ریزدانه گسیخته می‌شوند؛ به خصوص به تغییرات دما حساس‌اند. این نوع گسیختگی حداقل تا حدودی به تفاوت ضرایب انبساطی کانی‌های سازنده سنگ مربوط است. سنگ‌ها همچنین ممکن است متراکم یا متخلخل باشند. سنگ متراکم دیرتر از سنگ متخلخل متلاشی می‌شود. سنگ‌های متراکم تقریباً غیرقابل نفوذند، لذا عوامل هوازدگی نمی‌توانند سریعاً عمل نمایند. از طرف دیگر، سنگ‌های با تخلخل باز و مویین، آب را به سادگی جذب می‌کنند و بر اثر یخ بندان دچار ترک‌خوردگی می‌شوند.

 

ترکیب شناسی:

از آنجا که کانی‌های مختلف دارای مقاومت‌های متفاوتی در برابر هجوم عوامل هوازدگی هستند، طبیعی است که سنگ‌ها به دلیل دارا بودن کانی‌های سازنده متفاوت، دارای مقاومت‌های گوناگونی نیز در برابر هوازدگی‌ باشند و آن‌هایی که دارای کانی‌های با مقاومت کمتر هستند، زودتر بر اثر عوامل مختلف آسیب می‌بینند.

 

معیارهای انتخاب سنگ

 

 

رنگ:

این عامل بیشتر از دید معماران مهم است، اگرچه مهندسان نیز حتماً روی رنگ سنگ نظر دارند. معمولاً رنگ‌های روشن نسبت به رنگ‌های تیره ترجیح داده می‌شوند. این موضوع خصوصاً در سنگ‌های آهکی مهم‌تر است، زیرا اکثر رنگ‌های تیره سنگ‌های آهکی در نمای بیرون ساختمان بر اثر نور خورشید و آلودگی هوا دوام ندارند. رنگ سنگ از ویژگی‌هایی است که از نظر اقتصادی نیز بسیار اهمیت دارد. سنگ‌هایی با رنگ سبز، لاجوردی و قرمز که کمیاب هستند، دارای ارزش بیشتری‌اند. گاهی فاصله دید در تشخیص رنگ سنگ اهمیت دارد. یک گرانیت با دانه‌بندی متوسط که دارای فلدسپات های صورتی است، در فاصله دور با این ویژگی دیده نخواهد شد. همچنین یک قطعه چند رنگ از آن، در فاصله دور به صورت تک رنگ در خواهد آمد. بنابراین، باید تک رنگ یا چندرنگ بودن سنگ را در فاصله‌ای حدود ۲۰ تا ۵۰ سانتیمتر از چشم مورد نظر قرار داد.

رنگ سنگ‌های آذرین و دگرگونی سیلیکاتی در ارتباط با رنگ فلدسپات های تشکیل‌دهنده است که بر حسب نوع آن می‌تواند رنگ‌های صورتی، کرم، قرمز، سبز و سفید به خود بگیرد.

در سنگ‌های رسوبی، کانی‌های اصلی معمولاً بی رنگ هستند )مانند کوارتز و کلسیت(، اما وجود مقدار اندکی از ناخالصی‌ها باعث رنگی شدن این سنگ‌ها می‌شود که از مهم‌ترین آن‌ها کربن و اکسیدهای آهن است. ممکن است رنگ‌های سیاه و آبی بر اثر وجود کربن آلی و رنگ‌های سبز و قرمز و زرد بر اثر وجود اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن به وجود آیند. ثبات رنگ سنگ‌ها یکی از ویژگی‌های مهم و کاربردی آن‌هاست. رنگ بعضی از سنگ‌ها تغییر می‌کند و آن‌هایی که از مواد آلی )خاکستری و سیاه( تشکیل یافته‌اند، تغییرات بیشتری خواهند داشت. رنگ سیاه یک گابرو با وجود کانی‌های پیروکسن با دوام است، اما رنگ سیاه سنگ آهک که مواد هیدروکربور دارد، با دوام نیست. رنگ صورتی یک گرانیت حاصل از فلدسپات ها با دوام است، اما رنگ سبز ماسه سنگ اگر بر اثر وجود ترکیبات آهن باشد، با دوام نخواهد بود. ثبات رنگ سنگ بستگی به مکانی که سنگ در آن به کار می‌رود دارد. سنگ‌آهک سیاه اگر در داخل ساختمان به کار رود، رنگ آن برای مدت زیادی تغییر نمی‌کند، اما اگر در بیرون، در معرض شرایط جوی ویژه با رطوبت زیاد قرار بگیرد، تغییر رنگ آن بسیار سریع رخ می‌دهد. رنگ بعضی از سنگ‌ها وقتی‌که در معرض شرایط جوی قرار می گیرند، تغییر می‌کند و یا حتی از بین می‌رود.

سنگ‌آهک‌های خاکستری به مرور زمان سفید می‌شوند، آهک‌های سیاه به خاکستری یا خاکستری زرد کمرنگ میل می‌کنند. در ماسه‌سنگ‌ها و رس‌ها رنگ لاجوردی و سبز که بر اثر سولفور آهن به وجود می‌آید، به وسیله اکسیداسیون ابتدا به زرد مایل به سبز و سپس به زرد یا قرمز تبدیل می‌شود. یکی از علل دیگر در تغییرات رنگ که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، وجود کانی‌های ناپایدار است که به سهولت به کانی‌های دیگر تبدیل می‌شوند. تغییرات رنگ در سنگ‌های سفید نیز رخ می‌دهد. معمولاً این سنگ‌ها کدر می‌شوند و بر اثر فعل‌ و انفعالات شیمیایی در مجاورت رطوبت، لکه‌هایی در سطح آن‌ها به وجود می‌آید. فرسودگی این نوع سنگ‌ها بیشتر در شهرهای صنعتی و اقلیم‌های گرم و مرطوب پدید می‌آید، در صورتی که در هوای خشک و تمیز دوام این نوع سنگ‌ها بیشتر خواهد بود. کدر شدن سنگ در سطح آن یکنواخت نیست و در محل درزه‌ها و حفره‌ها بیشتر است. از علل دیگر تغییر رنگ در سنگ‌ها شوره‌زدگی است که به صورت لکه‌های سفیدرنگ سطح آن را می‌پوشاند. این لکه‌ها معمولاً از ذرات کربنات کلسیم یا سولفات کلسیم تشکیل‌شده‌اند و گاهی با کلرورها و نیترات‌ها نیز همراه‌اند. شوره‌زدگی پیش از آنکه به نوع سنگ مورداستفاده مربوط باشد، به بی‌توجهی در نصب آن برمی‌گردد. در صورت انجام تبخیر سطحی بر روی سطح سنگ بلورهای نمک تشکیل می‌شود و چنانچه تبخیر در سطح زیرین سنگ پیش آید، نمک در درون سنگ انباشته می‌شود. تغییر رنگ سنگ به اهداف طراح و زیبایی آن آسیب می‌زند، بنابراین باید در زمان انتخاب سنگ به این نکات توجه کرد:

الف( به هنگام انتخاب سنگ موردنظر به کارکرد آن در ساختمان‌های موجود با شرایط اقلیمی مشابه دقت شود. معدن کاران و شرکت‌های سنگ‌بری که با سنگ موردنظر سروکار دارند، می‌توانند مشاوران خوبی در این زمینه باشند.

ب( اغلب سنگ‌های آهکی سیاه در بیرون ساختمان در معرض شرایط جوی و نور آفتاب تغییر رنگ می‌دهند.

ج( کانی‌های ناپایدار حتی به میزان کم باعث تغییر رنگ می‌شوند. پیش از انتخاب سنگ، این موضوع را می‌توان به وسیله مطالعه پتروگرافی بررسی کرد .

د( صیقلی بودن سنگ به دوام رنگ آن کمک خواهد کرد.

 

کانی‌های مضر:

برخی از کانی‌های مشخص )سولفورهای آهن( را می‌توان در کلیه شرایط، مشابه با کانی‌های مضر در نظر گرفت، درحالی‌که برخی کانی‌های دیگر مانند میکا فقط در مقادیر زیاد و در برخی از سنگ‌ها مانند ماسه‌سنگ‌ها و مرمرها مضر هستند.

یکی از علل تغییر رنگ در سنگ‌ها که کمتر موردتوجه قرار می‌گیرد، وجود کانی‌های ناپایدار است که به سهولت به کانی دیگری تبدیل می‌شوند. این کانی‌ها اغلب از نوع سولفورهای آهن هستند و در مجاورت رطوبت اکسیده می‌شوند و به هیدروکسید تبدیل می‌گردند که نتیجه آن لکه‌دار شدن سنگ است.

 

 

 

 

مطالعه موارد زیر را به شما پیشنهاد می کنیم:

 

 

 

نکات کلیدی در طراحی حمام

چهار توصیه برای تزئین حمام و سرویس بهداشتی

دوام کف پوش های سنگی در مناطق پر ترافیک

تاثیر استفاده از سنگ تولید داخل بر محیط زیست

تمهیدات لازم برای نظافت و محافظت از سنگ

مُد در صنعت سنگ طی سال 2017 به کدام سو می رود؟

نما ساختمان با طراحی به سبک رمی

با کمترین هزینه چگونه بهترین خرید سنگ را انجام دهیم؟

سنگ خوب چه سنگی است؟

چه سنگی برای کف فرش مناسب است؟

چه سنگی برای نمای خارجی ساختمان مناسب است؟

تنوع معادن سنگ ساختمانی در ایران
 

 

 

 

 

 

 

 

با ارائه انتقادات و پیشنهادات خود ما را در بهبود عملکردمان راهنمایی کنید

کلیدواژه ها: معيارهاي انتخاب سنگ ساختماني